Trong suốt lịch sử nhiếp ảnh số, RAW luôn được xem là “âm bản kỹ thuật số” – nơi lưu giữ toàn bộ dữ liệu cảm biến của máy ảnh, cho phép nhiếp ảnh gia chỉnh sửa linh hoạt nhất trong hậu kỳ. Tuy nhiên, điều trớ trêu là dù khái niệm RAW rất phổ biến, ngành công nghiệp chưa từng có một chuẩn RAW chung thực sự.

Sau hơn hai thập kỷ phát triển, vận động và dần được ngành công nghiệp chấp nhận, định dạng Digital Negative (DNG) của Adobe đã được phê chuẩn là tiêu chuẩn ISO chính thức: ISO 12234-4:2026. Ý nghĩa của điều này vượt xa lĩnh vực nhiếp ảnh tĩnh, ảnh hưởng đến quy trình làm việc video RAW mà các nhà quay phim và kỹ thuật viên xử lý dữ liệu (DIT) sử dụng hàng ngày.

Việc công bố tiêu chuẩn ISO 12234-4 đánh dấu một cột mốc chính thức mà nhiều người trong ngành công nghiệp hình ảnh đã hướng tới kể từ khi định dạng DNG xuất hiện lần đầu vào tháng 9 năm 2004. Tên đầy đủ của tiêu chuẩn này là “Hình ảnh kỹ thuật số — Lưu trữ hình ảnh — Phần 4: Định dạng âm bản kỹ thuật số”, và nó thuộc Ủy ban Kỹ thuật ISO 42 (Nhiếp ảnh), đặt DNG ngang hàng với các tiêu chuẩn hình ảnh nền tảng khác như TIFF và PDF. Mặc dù bản thân tiêu chuẩn này rất chuyên sâu về mặt kỹ thuật và bao gồm toàn bộ đặc tả của định dạng tệp DNG do Adobe Systems công bố, nhưng ý nghĩa rộng hơn của nó rất rõ ràng: DNG không còn chỉ đơn thuần là một định dạng của Adobe với giấy phép mở nữa. Giờ đây, nó là một tiêu chuẩn quốc tế được công nhận trên toàn cầu.

DNG – tham vọng tạo ra “RAW chung” cho cả ngành

Năm 2004, Adobe giới thiệu DNG (Digital Negative) với mục tiêu đơn giản nhưng đầy tham vọng: tạo ra một định dạng RAW mở, miễn phí bản quyền và có khả năng tương thích lâu dài.

DNG được xây dựng dựa trên nền tảng của chuẩn ảnh TIFF, cho phép lưu trữ dữ liệu cảm biến, metadata và thông tin chỉnh sửa trong cùng một file. Khác với nhiều định dạng RAW khác thường phải dùng thêm file XMP sidecar để lưu metadata, DNG có thể tích hợp tất cả vào một tệp duy nhất, giúp quản lý file gọn gàng hơn.

.Vào tháng 3 năm 2004, nhiếp ảnh gia người Úc Robert Edwards đã đặt một câu hỏi đơn giản nhưng đầy ý nghĩa trên diễn đàn nhiếp ảnh của Rob Galbraith (nay đã ngừng hoạt động): "Liệu Adobe có thể tạo ra định dạng RAW (định dạng tệp hình ảnh chưa qua xử lý hoặc nén) không?" Câu trả lời chắc chắn là "Có", và Adobe đã công bố định dạng DNG, hay Digital Negative, vào cuối năm đó. Giờ đây, hơn hai thập kỷ sau, DNG đã trở thành tiêu chuẩn chính thức theo Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO).

“Giờ đây, trách nhiệm đã chuyển sang phía các nhà sản xuất máy ảnh. Các hãng camera không còn lý do chính đáng nào để tránh hỗ trợ DNG nữa.”

Như Edwards giải thích, đây là kết quả của 1/4 thế kỷ làm việc của vô số người. Đó cũng là một công việc quan trọng nhưng lại có ý nghĩa đáng kể đối với tương lai của nhiếp ảnh kỹ thuật số.

Hầu hết các máy ảnh, và chắc chắn là tất cả những máy ảnh các hãng lớn, đều chụp ảnh RAW. Trong hầu hết các trường hợp, định dạng cụ thể khác nhau tùy theo thương hiệu, và đôi khi một máy ảnh có nhiều định dạng tệp RAW khác nhau với các cơ chế nén khác nhau. Ví dụ, máy ảnh Sony Alpha chụp ảnh RAW định dạng .ARW, trong khi máy ảnh Nikon chụp .NEF, Canon chụp .CR2, Fujifilm có .RAF, v.v. Một số máy ảnh chụp ảnh RAW định dạng .DNG, như Leica, Ricoh và Sigma.

Các định dạng ảnh RAW dành riêng cho từng nhà sản xuất này là độc quyền, có nghĩa là không chỉ cơ chế hoạt động bên trong của chúng là bí mật của ngành, mà chúng còn được hỗ trợ với tốc độ và mức độ khác nhau trong các ứng dụng chỉnh sửa ảnh hàng đầu trong ngành, và trong một số trường hợp, thậm chí không bao giờ được hỗ trợ đầy đủ. Ví dụ, tại thời điểm xuất bản, các tệp RAW của Sony a7 V vẫn chưa được hỗ trợ đầy đủ trong bất kỳ chương trình chỉnh sửa nào ngoài Imaging Edge của Sony. Mặc dù trong nhiều trường hợp, cuộc sống của một nhiếp ảnh gia không bị ảnh hưởng bởi việc máy ảnh ưa thích của họ có định dạng RAW độc quyền, nhưng đó vẫn là một vấn đề.

(Cre: Robert Edwards)

Mặc dù Knoll không tiết lộ chi tiết, nhưng định dạng DNG đã được nghiên cứu và phát triển. Nó xuất hiện vào tháng 9 năm 2004. DNG, một định dạng tệp RAW mở, được tài liệu hóa đầy đủ, được hỗ trợ rộng rãi và có nền tảng công nghệ tuân thủ ISO, giải quyết được các vấn đề tiềm ẩn nêu trên và hơn thế nữa. DNG, với cách thức xây dựng và tài liệu hóa của nó, có khả năng tương thích và tuổi thọ mà một định dạng ảnh RAW độc quyền không bao giờ có được.

Như Edwards giải thích, “khả năng tương tác và bảo tồn luôn luôn là mục tiêu”.

Vào tháng 2 năm 2013, Viện Nhiếp ảnh Chuyên nghiệp Úc đã mời Edwards tham dự một cuộc họp của ISO về các tiêu chuẩn nhiếp ảnh. Edwards được vây quanh bởi các nhà sản xuất, nhà khoa học, kỹ thuật viên, nhiếp ảnh gia, kỹ sư và thậm chí cả đại diện chính phủ, tất cả đều có mặt để thảo luận về các tiêu chuẩn nhiếp ảnh. Kể từ đó, và có thể còn lâu hơn nữa, Edwards đã đấu tranh để DNG trở thành một tiêu chuẩn ISO.

“Tuần này đánh dấu một cột mốc quan trọng: ISO 12234-4 đã được công bố,” Edwards viết. “DNG hiện là một tiêu chuẩn quốc tế, cùng với các định dạng như TIFF và PDF.”

“Sau hơn hai thập kỷ thảo luận, kiên trì và vận động, mục tiêu đã đạt được. Điều bắt đầu từ một ý tưởng giờ đây đã trở thành một tiêu chuẩn được công nhận toàn cầu.”

Các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp thường chọn chụp và chỉnh sửa ảnh ở định dạng RAW để có thêm tính linh hoạt và khả năng kiểm soát nghệ thuật. Không giống như các định dạng được ưu tiên hiển thị (như JPEG, PNG và TIFF), lưu trữ hình ảnh đã được xử lý bởi máy ảnh, định dạng RAW lưu trữ dữ liệu chưa được xử lý hoặc được xử lý tối thiểu trực tiếp từ cảm biến máy ảnh. Điều này cho phép các nhiếp ảnh gia điều chỉnh nhiều thông số theo ý thích, bao gồm cân bằng trắng, ánh xạ tông màu, giảm nhiễu, độ sáng, độ tương phản ...

“Giờ đây trách nhiệm đã chuyển sang một bên. Các nhà sản xuất máy ảnh không còn lý do chính đáng nào để tránh hỗ trợ định dạng DNG nữa. Nhiều hãng đã làm vậy rồi. Những hãng khác có thể noi theo ví dụ của các công ty như Pentax, cung cấp cả định dạng độc quyền và DNG,” Edwards viết.

Ông bổ sung rằng các nhiếp ảnh gia cũng nắm giữ quyền lực đáng kể:

“Tuy nhiên, sự thay đổi thực sự không chỉ đến từ các tiêu chuẩn. Nó đến từ các nhiếp ảnh gia. Nếu bạn quan tâm đến hình ảnh, tác phẩm, kỷ niệm và di sản của mình, thì điều này rất quan trọng. Hãy yêu cầu các nhà sản xuất hỗ trợ DNG. Hãy chọn các công cụ ưu tiên tính mở và khả năng truy cập lâu dài.

“Bởi vì điều này chưa bao giờ chỉ là về định dạng tệp. Nó là về việc đảm bảo những bức ảnh chúng ta tạo ra ngày hôm nay vẫn có thể được xem trong tương lai.”

Lợi ích thực tế cho nhiếp ảnh gia

Với workflow hiện đại, nhiều nhiếp ảnh gia đã quen với việc chuyển RAW sang DNG khi import ảnh. Điều này mang lại một số lợi ích đáng chú ý:

1. Tính tương thích cao

DNG được hỗ trợ bởi nhiều phần mềm chỉnh sửa ảnh phổ biến.

2. Lưu trữ gọn gàng

Metadata chỉnh sửa có thể nằm ngay trong file thay vì tách ra thành file XMP.

3. Khả năng lưu trữ lâu dài

Vì là chuẩn được công bố công khai, khả năng đọc file trong tương lai sẽ cao hơn so với định dạng độc quyền.

Ngoài ra, RAW nói chung (bao gồm DNG) lưu giữ toàn bộ dữ liệu cảm biến, cho phép nhiếp ảnh gia khôi phục highlight, shadow và điều chỉnh màu sắc linh hoạt trong hậu kỳ. 

Theo Petapixel